Gukora imibonano mpuzabitsina kenshi bigabanya ibyago byo kwandura kanseri ya prostate. Byinshi utari uzi kuri iyi ndwara
Mu rugendo rw’iterambere ry’ubuvuzi, indwara ya prostate ni imwe mu zikunze kuganirwaho cyane n’abahanga n’abashakashatsi ku isi hose. Nta gihe kizwi neza cyo kuvuga ngo iyi ndwara yavutse aha cyangwa harya, kuko kuva mu myaka ya kera cyane abagabo bagiraga iki gice kitwa prostate, kandi kigaragara ku miterere y’umubiri w’umugabo. Abaganga bo mu bihe bya kera, cyane cyane ab’Abagiriki n’Abadage, bayanditseho bagaragaza ko ari akantu gasa n’ipera kari munsi y’uruhago rw’inkari, ariko icyo gihe ntibari bazi indwara zako mu buryo bwimbitse. Ni nyuma y’igihe kirekire, mu myaka ya 1800 kugeza 1900, ubwo ubuvuzi bwatangiraga gutera imbere, hamenyekanye ko ako gace gashobora kubyimba cyangwa kagafatwa na kanseri bigatera indwara zifata abagabo bageze mu zabukuru.
Mu isi y’iki gihe, indwara ya prostate ni kimwe mu bibazo bikomeye bigenda bihitana abagabo benshi kurusha izindi ndwara zifata imyanya ndangagitsina. Mu bitabo by’ubuvuzi by’ishami rya LONI rishinzwe ubuzima (OMS), bigaragaza ko buri mwaka abagabo barenga 1.4 miliyoni ku isi yose basuzumwamo kanseri ya prostate, naho abasaga 430,000 bagahitanwa na yo. Mu bihugu byinshi biri mu nzira y’amajyambere, iyi mibare igenda izamuka kubera ko bake ari bo bajya kwipimisha mu gihe benshi babura amakuru ahagije. Ku mugabane wacu wa Afurika, ubushakashatsi bwa 2023 bwagaragaje ko kanseri ya prostate iri mu ndwara eshatu za mbere zica abagabo, ikaba ihitana hagati ya 10% na 15% by’abagabo bose bapfa bazize kanseri buri mwaka.
Iyi ni inkuru y’amarira y’ibanga, kuko benshi mu bagabo bayirwara batamenya kare ko ari yo ifashe prostate yabo, ahubwo bakayimenya igihe yamaze gukwira mu mubiri. Ni indwara itavugwa kenshi mu ruhame, ariko igira ingaruka zikomeye ku buzima bw’abagabo no ku miryango yabo. Iyo ufashe imibare n’ubuhamya butandukanye bwagiye butangazwa n’abashakashatsi n’abaganga, bigaragaza ko indwara ya prostate ari ikibazo gikomeye kandi gikeneye gusobanurwa no kumenyekana ku buryo bwimbitse kugira ngo ubuzima bw’abagabo burindwe hakiri kare.
Imvano y’iyi ndwara ituma abantu benshi bayivugaho amagambo atandukanye. Hari abumva ko ari amakosa yo kurya nabi, abandi bagakeka ko ari indwara yandura. Abashakashatsi ariko bo bagaragaza ko indwara ya prostate itandura nk’uko izindi ndwara ziterwa na mikorobe cyangwa virusi zandura zifata. Ntacyo wakora ngo uyanduze undi, ni indwara ishingiye ku miterere y’umubiri n’imihindagurikire yawo ku myaka runaka. Gusa hari ibiyitera cyangwa se ibyongera ibyago byo kuyirwara. Abagabo bafite inkomoko mu miryango ifite amateka y’iyi ndwara bakunda kuyirwara cyane, ibyo bita mu buvuzi imiterere y’amaraso isangiwe mu muryango. Imirire yuzuye amavuta menshi cyane, kunywa itabi no kunywa inzoga nyinshi nabyo bigaragazwa nk’ibyongera ibyago byo gufatwa na kanseri ya prostate.
Iyo urebye uko indwara ya prostate yigaragaza, ubona ko igenda buhoro kandi igakunda gufata abagabo bari hejuru y’imyaka mirongo ine, ariko cyane cyane hagati ya mirongo itanu na mirongo irindwi hejuru. Nta bumenyi bwinshi abagabo benshi bayigiraho mbere y’iyo myaka, ariko iyo bagize ibyo bita kubura inkari neza, kujya mu bwiherero kenshi cyane cyane nijoro, kugira amarangamutima yo gusohora inkari ariko ntizisohoke, kumva ububabare mu mugongo w’imbere cyangwa mu bibero, kenshi usanga iyo ndwara iri mu nzira. Hari n’igihe habaho kugabanuka k’ubushake bwo gukora imibonano cyangwa kubura amasohoro akwiye. Ibyo ni ibimenyetso bigenda bigaragara, bigatera impungenge, ariko rimwe na rimwe abagabo bakabyihorera bikagera kure.
Iyi ndwara ikunda gufata prostate ubwayo ariko ishobora no gukwirakwira mu bice byegereye uruhago rw’inkari no mu mifupa iyo ari kanseri. Ni yo mpamvu abaganga bavuga ko ari ingenzi cyane gusuzuma kare mbere y’uko igera ku rwego rwo hejuru.
Iyo tuvuze ku kuvurwa kwayo, nta muganga uvuga ko bivuka nk’umuriro hanyuma bikongera gukira mu kanya. Kuvura prostate bigira imbogamizi bitewe n’uko bayimenya. Hari ubwo bayivura bakoresheje imiti igabanya kubyimba ku bagabo bafite uburwayi butari kanseri, ariko iyo ari kanseri isaba kuvurwa hakiri kare. Iyo ikererewe, kuvurwa biragorana cyane kandi biba bihenze. Hari abagerwaho n’ubuvuzi bwitwa radiothérapie cyangwa kubagwa bagakuramo prostate. Hari n’imiti igabanya imisemburo myinshi ifasha kugabanya ubukana bwayo.
Ikintu kidasanzwe cyagaragajwe n’ubushakashatsi bw’igihe cya vuba ni uko gukora imibonano mpuzabitsina kenshi bishobora kugabanya ibyago byo kurwara prostate. Abahanga mu buvuzi bavuga ko iyo umugabo asohoye kenshi, prostate ikora neza, ntihagire amavuta cyangwa ibindi bisigara nk’imyanda ku buryo bitera ibyago byo kwangirika. Ntabwo bivuze ko ari umuti wemewe, ariko ubushakashatsi bwinshi bwemeza ko gukora imibonano mpuzabitsina mu rugero rukwiye bifasha kugabanya ibyago byo gufatwa na kanseri ya prostate.
Muri iyi nkuru yose, bigaragara ko indwara ya prostate atari indwara yandura, ko ifata cyane abagabo bageze mu myaka yo hejuru cyane cyane kuva ku myaka mirongo ine cyangwa mirongo itanu, ko ishobora kuvurwa neza iyo bayimenye kare, ariko igakomera iyo ibonetse yarageze ku rugero rwo hejuru. Kandi kugaragaza ibimenyetso bitangira nk’ibyo by’inkari no kubura ubushake ni intambwe ikomeye yo kugana kwa muganga. Muri make, ni inkuru ikwiye kumenywa n’abagabo bose kuko ubuzima bwabo buba bugomba gusigasirwa hakiri kare.