Umupfumu uvura abantu amaso akoresheje umucanga wo mu butayu
Mu ntangiriro z’uyu mwaka, mu Karere ka Central mu gihugu cya Ghana, havutse inkuru itangaje y’umugabo uzwi ku izina rya Nana Kwaku Bonsam, benshi bamuzi nk’umupfumu ufite ibitangaza mu buvuzi gakondo. Abaturage bo muri ako gace bamuvuga nk’“umuganga utari umuganga,” kuko ngo hari abamugana bafite indwara y’amaso baramaze kwiheba kuko bivuze ahantu hose mu bitaro bikomeye no ku ba dogiteri bakomeye amaso yaranze gukira, ariko uwo mugabo we akabavura akoresheje umucanga uvuye mu butayu bwera bw’i Gomoa.

Amashusho n’amajwi byakwirakwijwe ku mbuga nkoranyambaga agaragaza uwo mugabo afata umucanga mu ntoki, akawuvugiraho amagambo y’imitongero, hanyuma akawutsindagira ku maso y’umurwayi. Bivugwa ko nyuma y’iminsi mike umurwayi atangira kureba neza kuko bamwe mu bamuganye batangaje ko babonye ugusubirana ububasha bw’amaso.
Bamwe mu banyamakuru baturutse i Accra bagiye kumureba, ariko uwo mugabo avuga ko ibyo akora bitari ibya siyansi isanzwe, ahubwo ari impano yahawe n’imyuka y’abakurambere. Ibyo byahise bituma inkuru icicikana mu binyamakuru byo mu karere no ku mbuga nka Facebook na TikTok, aho bamwe bayitaga “inkuru y’ibitangaza,” abandi bakabibonamo ubuyobe bushobora guteza akaga ku barwayi.
Abaganga b’amaso bo muri Ghana bagiye imbere y’itangazamakuru bavuga ko nta gihamya y’ubushakashatsi igaragaza ko umucanga ushobora kuvura amaso, ahubwo ko ushobora gutera indwara nk’iyitwa trachoma cyangwa se uguhuma amaso bikomeye. Ariko n’ubwo ibyo bivugwa, amagana y’abantu bakomeje kugenda bagana kwa Nana Kwaku Bonsam, bavuga ko babuze amahirwe mu bitaro bikomeye.
Mu isesengura ry’abanyamakuru ba documentaire, iyi nkuru yagaragaje uburyo hari icyuho mu buvuzi bwemewe, ndetse n’uko ibitekerezo bya gakondo n’ukwemera ibitangaza bigifite imbaraga mu mico ya Afurika y’Iburengerazuba. Ibi byatumye inkuru iba icyamamare, ikaba inakiri kugibwaho impaka: Ese koko hari imbaraga zidasanzwe muri uwo mucanga, cyangwa ni imbaraga z’ubwoba n’icyizere bisanzwe bishora abantu mu byo badashobora gusobanura?