“Abantu banjye batangiye kwanga Israël” – Donald Trump yatangiye kugaragaza ibimenyetso byo guhagarika gufasha Israël
Mu gihe intambara hagati ya Isiraheli na Hamas ikomeje guhitana ubuzima bwa benshi, Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald J. Trump, yatangaje amagambo ateye impungenge mu nama yagiranye n’umwe mu baterankunga bakomeye b’Abayahudi, aho yavuze ati “abantu banjye batangiye kwanga Isiraheli.”
Ibi byatangajwe n’ikinyamakuru Financial Times, kikaba cyarakuye amakuru y’ibi biganiro mu bantu bari babihagazeho. Perezida Trump, wamaze igihe kinini afatwa nk’umufatanyabikorwa w’akadasohoka wa Isiraheli, ubu arasa nk’uvuga amagambo y’ubwitonzi cyangwa se guhindura umuvuno, bitewe n’umuvundo ukomeje kwigaragaza mu itsinda rinini rimushyigikiye—ry’umutwe wa MAGA (Make America Great Again).
Mu magambo ye bwite, Trump yagize ati:
“My people are starting to hate Israel.”
(“Abantu banjye batangiye kwanga Isiraheli.”)
Yongeyeho ko Minisitiri w’Intebe wa Isiraheli, Benjamin Netanyahu, yamubeshye ku bijyanye n’imibereho y’abaturage ba Gaza, harimo n’inzara ikomeje kuvugwa nk’intwaro ikoreshwa mu ntambara. Perezida Trump yavuze ko ibibera muri Gaza ari “ibintu biteye agahinda” ndetse “bidakwiriye ikiremwamuntu.”
Iyi mvugo ya Trump igaragaza ihinduka ry’imyumvire mu bayoboke ba MAGA, aho amajwi menshi yagiye agaragara ku mbuga nkoranyambaga no mu bitangazamakuru byegereye iryo tsinda yatangiye kwita ibikorwa bya Isiraheli “itsembabwoko” cyangwa se “intambara y’ubugome idafite ishingiro.”
Aha ni ho Trump yagize ati:
“Netanyahu ashobora kuba yaragize sheki itagira umurongo (blank check), ariko abaturage banjye ubu batangiye kuyifata, bashaka kumenya ibyo iyo sheki iri kwishyurira.”
Muri make, MAGA – umutwe wa politiki wa Trump – urasa nk’utangiye gufata iya mbere mu kwamagana politiki ya Amerika ishyigikira Isiraheli ku buryo bwose. Hari n’abatangiye gusaba ko Amerika ihagarika inkunga za gisirikare na dipolomasi igenera Isiraheli, mu gihe abayobozi b’icyo gihugu banze kugaragaza ubushake bwo guhagarika intambara cyangwa kwemera ibisabwa n’impande mpuzamahanga ku bijyanye n’impuza n’ubutabera.
Impinduka mu mibanire mpuzamahanga
Uyu mutwe w’amagambo wa Perezida Trump ushobora kugira ingaruka zikomeye mu mubano wa Amerika na Isiraheli. Nubwo mu gihe cye cya mbere nk’umukuru w’igihugu Trump yari yarafashe ingamba zigamije gushimangira ubwo bufatanye—nko kwimura Ambasade ya Amerika i Tel Aviv akayijyana i Yeruzalemu—ubu hari impinduka zigaragara.
Abasesenguzi ba dipolomasi bavuga ko:
Ibi bishobora kwerekana ko Isiraheli igiye gutakaza imwe mu nkingi zayo zikomeye muri politiki y’Amerika.
Amahanga arimo gutangira kwibaza niba politiki ya “inkunga idashira” Amerika yageneraga Isiraheli ishobora gukomeza mu gihe cyose abenegihugu ubwabo batangiye kubaza ibibazo bikomeye.
Kuba Trump yarabivugiye imbere y’umuterankunga ukomeye, kandi akabitangaza atazuyaje, bishobora gusiga umugambi wo kugaragaza Isiraheli nk’umufatanyabikorwa “udashidikanywaho” wa Amerika mu mwijima.
Umuyaga Mushya muri Politiki ya Amerika ku Burasirazuba bwo Hagati
Yaba ari ubwa mbere Perezida Trump agaragaza kumva amarangamutima y’abamushyigikiye mu buryo buvuguruye, cyane cyane mu bijyanye n’intambara iri hagati ya Isiraheli na Hamas. Uko abanyarwanda babivuga: “iyo umwana w’ingoma avuze ko itava amajanja, haba hari icyo abona.”
Abanyamerika benshi barimo kwibaza: Ese iyi mvugo ni intangiriro y’impinduka irambye muri politiki ya Amerika kuri Isiraheli? Cyangwa ni igikoresho cya politiki yo gushaka intsinzi ya kabiri mu matora, aho Trump yifashisha amarangamutima y’abaturage barambiwe intambara n’inkunga zidashira?
Igihe kizatanga igisubizo, ariko kimwe ni uko: amagambo ya Trump yamaze gusiga inkeke mu murongo w’imibanire ya Amerika na Isiraheli, ndetse n’impaka z’imico, ubutabera n’umubano mpuzamahanga zifite aho zishingiye.