Leta ya Afurika y’Epfo yatangaje ko igiye kwitandukanya by’agateganyo n’ibikorwa by’umuryango w’ibihugu bikize ku isi, G20, nyuma y’ubwumvikane buke bukomeje kuyiranga n’ubuyobozi bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, by’umwihariko ku mubano wa dipolomasiyo hagati ya Perezida Cyril Ramaphosa na Perezida wa Amerika, Donald Trump.
Ibi bibaye nyuma y’inama ya G20 yabereye i Johannesburg mu matariki ya 22 na 23 Ugushyingo 2025, inama yari iyobowe na Afurika y’Epfo, ikaba ari yo ya mbere mu mateka yabereye ku mugabane wa Afurika. Iyi nama yari igamije kuganira ku bibazo by’ubukungu bw’isi, ihindagurika ry’ikirere, imyenda y’ibihugu bikiri mu nzira y’amajyambere n’uburinganire mu iterambere.
Nubwo iyo nama yari ifite akamaro kanini ku rwego mpuzamahanga, Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yanze kuyitabira, ndetse ntiyohereza n’uhagarariye Amerika ku rwego rwo hejuru. Iki cyemezo cyafashwe nk’ikimenyetso cy’umwuka mubi wari usanzwe hagati y’impande zombi.
Nyuma y’iyo nama, ku itariki ya 26 Ugushyingo 2025, Perezida Trump yatangaje ko Afurika y’Epfo itazatumirwa mu nama ya G20 itaha izabera muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu 2026, avuga ko umubano w’ibihugu byombi utifashe neza ku buryo byakomeza gukorana muri uwo murongo.
Aya magambo yahakanywe n’ubuyobozi bwa Afurika y’Epfo, bwavuze ko igihugu cyabwo gikomeje kuba umunyamuryango wemewe wa G20 kandi ko kidashobora kwirukanwa n’igihugu kimwe. Perezida Cyril Ramaphosa, mu itangazo yatanze ku itariki ya 1 Ukuboza 2025, yavuze ko amagambo ya Trump adashingiye ku mahame ya dipolomasi, ashimangira ko G20 ari umuryango ugendera ku bufatanye bw’ibihugu, atari ku byemezo by’igihugu kimwe.
Kubera uko umwuka wakomeje kuba mubi, Leta ya Afurika y’Epfo yatangaje ko ihagaritse by’agateganyo kwitabira ibikorwa bya G20 mu mwaka wa 2026, mu gihe hazaba hakomeje gushakishwa uko umubano w’ibihugu byombi wasubira mu murongo ushingiye ku bwubahane n’ubwumvikane.
Abasesenguzi ba politiki mpuzamahanga bavuga ko iki kibazo kigaragaza uburyo umubano wa dipolomasi hagati y’ibihugu bikomeye ushobora kugira ingaruka ku mikorere y’imiryango mpuzamahanga, by’umwihariko mu gihe isi ikomeje guhura n’ibibazo bisaba imikoranire ya bose.
Nubwo Afurika y’Epfo yatangaje iyi ntambwe, yavuze ko igifite icyizere ko mu gihe kiri imbere, G20 izakomeza kuba urubuga rwo guhuriramo kw’ibihugu bigamije gushakira hamwe ibisubizo ku bibazo byugarije isi, hatitawe ku makimbirane ya politiki hagati y’ibihugu bimwe na bimwe.