Amabaruwa ya Hillary Clinton ashyirwa hanze: Ese NATO yishe Gaddafi kubera umugambi wa“United States of Africa”?
Mu minsi ishize, ku mbuga nkoranyambaga hakomeje gukwirakwizwa amakuru avuga ko amabaruwa ya email ya Hillary Clinton yigeze gushyirwa hanze agaragaza ko NATO yagize uruhare mu kwica Muammar Gaddafi mu rwego rwo kuburizamo umugambi wo gushinga “United States of Africa” no gushyiraho ifaranga rishingiye ku idinari rya zahabu.
Ibyo bivugwa bishingira ku butumwa bwa email buvugwaho ko bwari mu byashyizwe ahagaragara, buvuga ko ubutegetsi bwa Gaddafi bwari bufite toni zirenga 143 za zahabu n’izindi zingana hafi n’izo za feza. Bivugwa ko iyo zahabu yari yarakusanyijwe mbere y’imyivumbagatanyo yo mu 2011, kandi ko yari igamije gushingirwaho ifaranga rishya rya Afurika ryari gushingira ku idinari rya zahabu rya Libya.
Nk’uko ayo makuru abivuga, uwo mugambi wari ugamije guha ibihugu bya Afurika bikoresha ifaranga rya CFA (rikunze kwitwa Franc CFA) ubundi buryo bwo kwigenga ku ifaranga rifitanye isano n’u Bufaransa.
Ayo makuru kandi akomeza avuga ko inzego z’ubutasi z’u Bufaransa zavumbuye uwo mugambi nyuma gato y’itangira ry’imyivumbagatanyo muri Libya, kandi ko ari kimwe mu byatumye Perezida Nicolas Sarkozy afata icyemezo cyo gushyigikira igitero cyagabwe kuri Libya.
Iyo zahabu na feza byavugwaga byari bifite agaciro karenga miliyari 7 z’amadolari y’Amerika.
Icyabaye mu by’ukuri
Mu 2011, Libya yibasiwe n’imyivumbagatanyo yakurikiwe n’intambara, mu gihe NATO yagabaga ibitero by’indege ishingiye ku mwanzuro w’Umuryango w’Abibumbye wo kurinda abasivili. Mu Kwakira 2011 ni bwo Muammar Gaddafi yishwe.
Icyakora, nubwo ayo makuru akomeje gusakazwa, nta raporo yigenga cyangwa inyandiko zemejwe ku mugaragaro zigaragaza ko igitero cya NATO cyari kigamije by’umwihariko kuburizamo umugambi w’ifaranga rya Afurika rishingiye kuri zahabu.
Abasesenguzi bamwe bagaragaza ko Gaddafi yari asanzwe avugira hamwe Afurika no gushimangira ubumwe bwayo, ndetse ko yigeze gushyigikira ibitekerezo byo kugira ifaranga rusange rya Afurika. Ariko kandi, kugeza ubu nta gihamya ifatika irashyirwa ahagaragara yemeza ko uwo mugambi ari wo nyirabayazana w’icyemezo cya NATO cyo gutera Libya.
Hillary Clinton ni umunyapolitiki w’Umunyamerika, wavutse mu 1947, akaba yarabaye umwe mu bagore bafite ijambo rikomeye muri politiki ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
- Yabaye Umunyamabanga wa Leta ushinzwe Ububanyi n’Amahanga (Secretary of State) wa Amerika kuva 2009 kugeza 2013, ku butegetsi bwa Perezida Barack Obama.
- Yabaye Senateri uhagarariye Leta ya New York kuva 2001 kugeza 2009.
- Yabaye umugore wa Perezida wa Amerika wa 42, Bull Clinton, ubwo yari Perezida hagati ya 1993 na 2001.
Mu 2016, yiyamamaje ku mwanya wa Perezida wa Amerika ahanganye na Donald Trump, ariko aratsindwa.
Ni umwe mu banyapolitiki batavugwaho rumwe cyane: bamwe bamufata nk’umugore w’umunyembaraga, ufite ubunararibonye bukomeye mu bya dipolomasi; abandi bakamunenga ku byemezo byafashwe mu gihe yari mu buyobozi, birimo n’ibijyanye na Libya.
Iyi nkuru iri mu zikomeje guteza impaka, aho bamwe bayifata nk’ikimenyetso cy’uko hari inyungu z’ubukungu n’iza politiki zari zihishe inyuma y’intambara yo muri Libya, mu gihe abandi bayifata nk’inkuru itaragaragazwa ibimenyetso bihagije.
Mu gihe amakuru akomeje gusakazwa ku mbuga nkoranyambaga, impuguke mu by’amateka n’ububanyi n’amahanga zisaba ko hakomeza kwifashishwa inyandiko zizewe n’isesengura ryimbitse mbere yo gufata umwanzuro ku mpamvu nyakuri zatumye Libya iterwa mu 2011.
Icyo byaba ari cyo cyose, urupfu rwa Gaddafi rwahinduye amateka ya Libya ndetse n’akarere, kandi ingaruka z’iyo ntambara ziracyagaragara kugeza magingo aya.
DUKURIKIRE KURI WHATSAPP https://whatsapp.com/channel/0029Vad5UfC89inh67apBK2j
