Gukoresha umunwa igikorwa cy’imibonano mpuzabitsina (Oral sex) bikundwa cyane n’urubyiruko bigira ingaruka zirimo na kanseri
Oral sex, mu Kinyarwanda cyumvikana, ni igikorwa cy’imibonano mpuzabitsina gikorerwa ku myanya ndangagitsina hifashishijwe ururimi, umunwa, cyangwa iminwa. Iki gikorwa gikorwa hagati y’abantu babiri, umugabo n’umugore cyangwa abahuje ibitsina, aho umwe aba ashaka guha undi ibyishimo mu rwego rw’imibonano. Bikunze gukorwa nk’intangiriro y’imibonano isanzwe (penetration), ariko hari n’abagikora nk’igikorwa cyonyine.
Mu muco nyarwanda, ibi bikorwa ntibyakundaga kuvugwa cyangwa kugaragazwa kuko byafatwaga nk’ibitangaje cyangwa ikizira. Nyamara mu bihe by’ubu, cyane cyane ku rubyiruko, byagiye bifata indi ntera bitewe n’ingaruka z’imbuga nkoranyambaga, filime z’urukozasoni, no kugabanuka kw’icyubahiro cy’imico gakondo.
Urubyiruko rwinshi rugaragaza impamvu zitandukanye zituma rwitabira oral sex:
Kwishimisha hadakozwe imibonano isanzwe: bamwe babikora batekereza ko ari uburyo bwo kwirinda gusama cyangwa kwandura.
Gushaka kugaragaza urukundo cyangwa ubuhanga mu gikorwa cy’imibonano.
Guhunga ingaruka z’ubusambanyi nk’uko benshi babyibwira, nyamara bidafite ishingiro ry’ubuvuzi.
Gushukika n’abashakisha ibyishimo, aho abakuru bashuka abakiri bato babasaba iki gikorwa nk’ikirango cy’urukundo.
Gusobanurirwa nabi cyangwa kutamenya neza ingaruka zabyo.
Izi mpamvu, zifatanyije n’ubujiji ku buzima bw’imyororokere, bituma oral sex ikomeza kuba ikintu gikundwa ariko giteye inkeke.
Nubwo benshi bibwira ko oral sex ari “uburyo butekanye” bwo gukorana imibonano mpuzabitsina, igira ingaruka zikomeye cyane ku buzima, kuko itera indwara zandurira mu mibonano mpuzabitsina (STIs/STDs). Dore zimwe mu ndwara zandurira muri oral sex:
a) Gonorrhea (Imitezi)
Ni indwara iterwa na mikorobi yitwa Neisseria gonorrhoeae. Iyo yandurira mu gikorwa cya oral sex ishobora kwibasira igice cy’umunwa (pharynx), igatera:
Kuribwa mu muhogo
Kugira ibisebe ku munwa
Umunwa ushobora kuzana amase (reka mbivuge ntyo) y’umuhondo cyangwa udusebe tutava.
b) Chlamydia
Ni indwara y’udukoko dutoya cyane, kandi isanzwe itamenyekana vuba kuko nta bimenyetso bihita bigaragara. Iyo yanduriye mu kanwa cyangwa mu muhogo, itera:
Kubabara iyo umuntu arya cyangwa anywa.
Kudakurura amazi mu kanwa
Guhorana ibisebe bitavurwa.
c) Herpes Simplex Virus (HSV)
Hari Herpes type 1 (ituma habaho udusebe mu kanwa) na Herpes type 2 (ikunze kuba ku gitsina). Iyo umuntu afite udusebe mu kanwa, ashobora kwanduza uwo bahuza mu gikorwa cya oral sex. Ibi bishobora gutuma:
Haba udusebe turyana cyane ku gitsina
Haba kuribwa mu kanwa, cyangwa umuriro udasanzwe.
d) Human Papilloma Virus (HPV)
HPV ni virusi ikwirakwira cyane muri oral sex, kandi ifite ibyago byinshi byo gutera kanseri. Ishobora gutera:
Kanseri y’umuhogo (oropharyngeal cancer)
Kanseri y’ururimi cyangwa ku munwa
Kanseri yo ku bworo bw’umugore (cervix) cyangwa ku gitsina cy’umugabo
HPV ni virusi ikwirakwira mu buryo bworoshye cyane, kandi benshi bayifite baba batabizi kuko iguma mu mubiri nta bimenyetso.
e) HIV (Virus itera SIDA)
Nubwo ibyago byo kwandura HIV muri oral sex atari binini nk’imibonano isanzwe, iyo mu kanwa harimo udusebe, cyangwa umuntu afite indwara y’amenyo cyangwa ifumbi, virusi yinjira byoroshye. Ni yo mpamvu oral sex nayo itekerezwaho mu gukwirakwiza ubwandu bwa VIH.
Uretse izo ndwara zavuzwe haruguru, abahanga mu buzima bamaze kugaragaza ko hari kanseri zishobora guterwa na oral sex, cyane cyane iziterwa na HPV. Muri izo kanseri harimo:
Kanseri y’umuhogo (throat cancer): iterwa na virusi ya HPV, igaragazwa no kuribwa mu muhogo, guhorana amacandwe, cyangwa gucika intege mu gihe gito.
Kanseri yo ku rurimi cyangwa mu kanwa: ifitanye isano na oral sex ku bantu benshi bahitamo kubikora kenshi, cyangwa bagahinduranya abakunzi.
Kanseri y’igitsina: ku bagore barwaye HPV iterwa n’umugabo bakoranye oral sex, ishobora kuzagera mu gitsina imbere ikazabyara kanseri.
Ibi byose byerekana ko oral sex atari igikorwa cyoroshye nk’uko benshi babitekereza. Bishobora gutera ingaruka z’igihe gito n’iz’igihe kirekire, zishobora no gutwara ubuzima.
Umuco nyarwanda wo wubakiye ku buringanire bw’abantu, isuku, n’ubusabane buharanira agaciro k’umuntu. Muri iki gihe, aho oral sex yabaye nk’igikorwa cy’imyidagaduro ku rubyiruko, hakwiye kugira igikorwa mu buryo bukurikira:
Kwigisha urubyiruko ukuri ku buzima bw’imyororokere, aho kubasiga mu rujijo rw’ibyo bumva ku mbuga nkoranyambaga.
Kongera uburere bw’imico myiza buca ubusambanyi bwambaye isura nshya.
Gushyigikira ibiganiro hagati y’ababyeyi n’abana ku bijyanye n’imibonano mpuzabitsina, bidaciye mu gitugu cyangwa ubwiru.
Kwigisha uburyo bwo kwirinda, haba mu mashuri, mu matorero, no mu bigo by’urubyiruko.
Kwigisha abashakanye kubahana no kuvugana ku bijyanye n’imibonano, badatezanya ingorane cyangwa igitutu.
Oral sex, nubwo bamwe bayifata nk’uburyo bushya bwo kuryoherwa no gushimisha uwo mukundana, ni igikorwa cyuzuyemo ingaruka nyinshi, zaba iz’ubuzima n’iz’imyitwarire. Iyo ikozwe nabi, itagira ubumenyi, idafite uburyo bwo kwirinda, ishobora gutera indwara zikomeye ndetse na kanseri y’umuhogo cyangwa iy’igitsina.
Uruhare rw’ababyeyi, abarezi, abayobozi, n’itangazamakuru ni ingenzi mu kubaka uburere bushingiye ku ndangagaciro n’ubumenyi nyabwo. Uburyo bwo kwishimisha ntibukwiye kwambura umuntu ubuzima, icyubahiro, cyangwa ejo hazaza. Kwimenya, kwirinda, no guhitamo neza ni byo byubaka ubuzima burambye.