Kenya: Bill Gates Foundation yiteguye gushyira ku isoko uburyo bushya bwo kuboneza urubyaro bumara imyaka 8
Nairobi – Ikigo Bill & Melinda Gates Foundation cyatangaje ko kiri mu myiteguro yo gushyira ku isoko uburyo bushya bwo kuboneza urubyaro muri Kenya, bushobora kurinda gusama kugeza ku myaka umunani.
Ubu buryo bushya buteganyijwe kuzatangira gukoreshwa muri Kenya nk’igihugu cya mbere ku isi, bukazaba buje gufasha cyane abagore n’abakobwa bashaka kuboneza urubyaro igihe kirekire batagombye guhora bisubirizaho ibinini cyangwa izindi nzira zisanzwe.
Mu mibare yagiye itangazwa mu myaka yashize, uburyo bwo kuboneza urubyaro mu buryo burambye nk’utwuma dushyirwa mu mubiri cyangwa udukoresho dushyirwa mu mura, buzwi nk’uburyo buramba, bwagaragayeho ubushobozi buhanitse mu kurinda gusama. Ubushakashatsi bwerekana ko ubu buryo busanzwe busaba kwibuka no kubukoresha kenshi, nka za pil cyangwa inshinge, byibura umwe mu bagore batatu abuhagarika mu mezi cumi n’abiri ya mbere, mu gihe ku buryo burambye umubare w’ababuhagarika ari muto cyane. Ibi bituma impamvu nyinshi z’inda zitateguwe zigabanuka ku rugero rukomeye.
Muri Afurika no muri Kenya by’umwihariko, ubushakashatsi bwagaragaje ko gukoresha uburyo bugezweho bwo kuboneza urubyaro bushobora kugabanya cyane umubare w’abana umuryango umwe wabyara, bigatuma abaturage bagenda biyongera ku rugero rutagoye igihugu kubitaho. Mu Rwanda, ikigero, igipimo cy’ababyaraga cyavuye kuri 3.9 mu 2014 kigera kuri 3.4 mu 2022, bikaba byarashobojwe ahanini n’izamuka ry’ikoreshwa ry’uburyo bugezweho bwo kuboneza urubyaro.
Abashakashatsi bavuga ko ubu buryo buzaba bworohereza ababyifuza kuko buzajya bukoreshwa inshuro imwe mu myaka umunani, bigafasha mu kurinda gusama ku rugero rufite ubushobozi bwo kugera hejuru ya 99% igihe bukoreshwa neza.
Abahanga mu bukungu bemeza ko iyo abaturage babonye uburyo buboneye bwo kuboneza urubyaro, igihugu gishobora kungukira cyane mu bukungu kuko abari mu myaka yo gukora baba ari benshi ugereranyije n’abari mu myaka yo kwitabwaho. Ibi byongera umusaruro w’igihugu kandi bigafasha mu kugera ku iterambere rirambye. Gahunda nshya ya Bill & Melinda Gates Foundation, ikaba ifite intego yo gutuma izi nyungu zigerwaho mu gihe gito gishoboka.
Umuyobozi wa gahunda yo kuboneza urubyaro muri Bill & Melinda Gates Foundation yavuze ko bahisemo Kenya nk’igihugu cya mbere kizageragezwamo ubu buryo kubera ubufatanye bwa leta n’imiryango mpuzamahanga mu guteza imbere ubuzima bw’imyororokere.
Ubuyobozi bwa Minisiteri y’Ubuzima muri Kenya bwatangaje ko iyi gahunda izafasha mu kugabanya impamvu zituma habaho inda zitateguwe, bikanongera amahirwe y’abagore yo kwiga no gukora batabanje kugira impungenge zo gusama mu buryo butateguwe.
Abasesenguzi mu mibereho bavuga ko ubu buryo bushya buzafasha abagore n’abakobwa kwirinda inda zitateguwe, kugabanya impamvu zituma bamwe bava mu ishuri, no kugabanya ubukene bukomoka ku kuba umuryango muto uhabwa amahirwe yo gukoresha umutungo mu buryo bwiza. Byitezwe ko mu gihe ubu buryo buzaba bushyizwe ku isoko mu buryo rusange, buzatanga umusanzu ukomeye mu kugabanya umubare w’abana benshi mu miryango, bigatuma igihugu cyubaka ejo hazaza gifite abaturage bazi neza icyo bifuza kandi bakeneye.
Ibi bisobanura ko iyi gahunda itari iy’ubuzima gusa, ahubwo ari n’intsinzi y’ubukungu n’imibereho myiza y’abaturage. Iyo abaturage babaye bake ugereranyije n’umutungo w’igihugu, biroroha kubagezaho uburezi, ubuvuzi, n’ibindi by’ingenzi. Gukoresha uburyo burambye bwo kuboneza urubyaro nk’ubuzatangizwa muri Kenya ni intambwe ikomeye ishobora guhindura isura y’ubuzima n’ubukungu bw’iki gihugu mu myaka iri imbere.
Ubu buryo bushya buteganyijwe kuzatangira kugeragezwa ku bantu bake mu mezi ari imbere, mbere y’uko bushyirwa ku isoko mu buryo rusange.