Umuryango w’Abanyamategeko bo mu Karere k’Afurika y’Iburasirazuba (East Africa Law Society – EALS) wasabye Leta ya Tanzaniya guhagarika ako kanya ibihe bidasanzwe birimo gukumira Interneti no gushyiraho amategeko y’amasaha yo kuba abantu bari mu rugo, nyuma y’imyigaragambyo yaturutse ku matora yabaye ku wa 29 Ukwakira 2025.
Mu itangazo ryasohowe kuri uyu wa kabiri, EALS ivuga ko ifite impungenge z’uko ibi bikorwa bishobora gusiga icyasha ku isura ya demokarasi muri Tanzaniya, ndetse bigatuma abaturage batakaza icyizere mu nzego z’ubuyobozi.
> “Kureka kuniga ijwi ry’abaturage, bakabona amakuru yizewe kandi bakisanzura ni byo byubaka amahoro arambye. Gukupa Interneti no gushyiraho amategeko y’amasaha y’ingendo ni ugushaka gukemura ibibazo by’amatora mu buryo budafite ishingiro mu mategeko,” bivugwa n’iri tangazo ryashyizweho umukono na Perezida wa EALS, Me. Alice Karungi.
Mu minsi yakurikiye amatora, hari amakuru y’uko mu mijyi itandukanye harimo Dar es Salaam na Mwanza habayeho imyigaragambyo y’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, bamwe bagafatwa bagafungwa abandi barakomereka. Amashusho yagiye acicikana ku mbuga nkoranyambaga mbere y’uko Interneti ikumirwa yerekanye abashinzwe umutekano barasa amasasu hejuru kugira ngo batatanye abigaragambya.
Nubwo ayo makuru yakwirakwijwe cyane, kugeza ubu Leta ya Tanzaniya ntirashyiraho imibare cyangwa ibisobanuro ku byabaye. Umuvugizi wa Guverinoma, Hassan Mwambe, yavuze ko “ibikorwa byose byafashwe bigamije kurinda ituze n’umutekano w’igihugu,” anashimangira ko “abashaka guhungabanya amahoro bazakurikiranwa n’amategeko.”
Abasesenguzi mu karere bavuga ko ibi bibazo bishobora kugira ingaruka ku isura ya Tanzaniya mu Muryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC), aho yari imaze imyaka ishimirwa nk’igihugu gifite ituze rya politiki.
> “Gukumira Interneti mu gihe cy’amatora ni kimwe mu bintu bikunze kugaragaza ihungabana rya demokarasi. Ibi bituma abaturage n’abashoramari batizera uburyo ubutegetsi bukora,” asobanura Dr. Niyomugabo Francis, umusesenguzi w’ibya politiki ukorera i Nairobi.
Uretse EALS, imiryango itegamiye kuri Leta irimo Tanzania Human Rights Defenders Coalition na Media Council of Tanzania nayo yasabye Leta kugarura imbuga zose z’itumanaho no gufungura abaturage bafashwe bazira kwigaragambya mu mahoro.
Kugeza ubu, nta bimenyetso bigaragaza igihe Interneti izongera gufungurwa, cyangwa igihe amategeko y’amasaha y’ingendo azakurwaho. Ariko, abasesenguzi bavuga ko imbaraga z’imiryango mpuzamahanga zishobora gusiga igitutu ku butegetsi bwa Perezida Samia Suluhu Hassan kugira ngo hafatwe ingamba zigamije kugarura icyizere muri rubanda.
Icyitonderwa cy’umunyamakuru:
Inkuru ikeneye gukomeza gukurikiranwa; amakuru y’ubutegetsi n’ay’abaturage aracyatandukanye.
Abanyamakuru b’imbere muri Tanzaniya bakomeje kugaragaza inzitizi mu gukusanya amakuru, by’umwihariko mu mijyi minini.