Urukiko Rukuru rwa Nyanza rwagize umwere Muhizi Anatole wari warakatiwe imyaka itanu, ariko se ubutabera bwe burangiriye aha?
Mu gitondo cy’uyu wa Kane tariki 24 Nyakanga 2025, mu nkiko ziri mu karere ka Nyanza, habaye inkuru ivugisha abantu amagambo menshi mu bitangazamakuru no mu baturage: Urugereko rw’Urukiko Rukuru rwa Nyanza rwasomye urubanza rw’ubujurire rwa Muhizi Anatole, rumugira umwere ku byaha byose yari akurikiranyweho.
Muhizi ni umugabo wamenyekanye cyane mu 2022 ubwo yahagararaga imbere ya Perezida Paul Kagame mu ruzinduko rwe mu karere ka Nyamasheke. Icyo gihe, mu ruhame, Muhizi yareze Banki Nkuru y’u Rwanda (BNR) kuri perezida, ayishinja ko yamwambuye umutungo we — inzu yari yaraguze mu 2015 kuri Rutagengwa Jean Léon wari umukozi wa BNR.
Nyuma y’ijwi rye ryumvikanye mu ruhame, inzego z’ubutabera zafashe icyo kibazo. Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwaje gutangaza ko mu iperereza ryakozwe, ryasanze ibyo Muhizi yavugaga bitari ukuri, ndetse ko yari yakoze inyandiko mpimbano zifasha kuvuga ko umutungo we wafashwe utari ingwate ya banki.
Mu Ugushyingo 2022, Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rwamuhamije ibyaha bibiri bikomeye:
Gutesha agaciro icyemezo cy’inzego z’ubutabera,
Gukoresha inyandiko mpimbano.
We na Me Katisiga Rusobanuka Emile bari kumwe muri dosiye imwe, bombi bahanishwa igifungo cy’imyaka itanu. Muhizi yahise afungwa, atangira gukora icyo gihano.
Ariko ntibyarangiriye aho. Yajuririye mu Rukiko Rukuru, asaba gusuzuma imizi y’ibyo yahamijwe. Nyuma y’amezi n’amezi y’urubanza rujurirwaho, kuri uyu wa Kane Urukiko Rukuru rwafashe icyemezo gikomeye: “Ubu bujurire bufite ishingiro.”
Icyo cyemezo cyakurikiwe n’ijambo rikomeye ryavuzwe mu cyumba cy’urukiko:
“Muhizi Anatole na Me Katisiga Rusobanuka Emile nta cyaha na kimwe kibahama.”
Amagambo y’Urukiko Rukuru yahise ahindura byose. Muhizi wari imfungwa muri gereza ya Muhanga hahise hategekwa ko arekurwa ako kanya. Mu rukiko, amarira y’ibyishimo n’akuka k’ibibazo byari byamuzengereje byivanzemo.
Ariko se, ubutabera bwe burangiriye aha?
Nibyo koko, kumugira umwere ni intambwe ikomeye y’ubutabera bw’u Rwanda igaragaza ko hari uburyo bwo gusubirishamo imyanzuro y’inkiko ziri hasi. Ariko hari ibibazo byibazwa:
Ese ni inde uzamusubiza imyaka yamaze muri gereza?
Ese inzu yitiriwe gukurwaho mu buryo atari yemera izamugarukira?
Ese igihombo cy’amafaranga, isura ye yaguye imbere y’abaturage, n’icyizere cyatakaye, byose bizasubizwa nande?
Mu gihe yambukiranyaga irembo rya gereza, umutima wa Muhizi ushobora kuba wibazaga uti: niba ubutabera bwangize umwere, ubwo ubutabera bwa nyabwo burangiriye aha?
Ni ikibazo kigari gisigara kirekuriwe imiryango y’inkiko, abaharanira uburenganzira bwa muntu, n’abanyamategeko mu Rwanda. Inkuru yacu iracyakurikira uko uru rubanza n’ingaruka zarwo zizakomeza kugenda zisobanuka mu minsi iri imbere.