Mu masaha y’umugoroba wo ku wa gatatu tariki ya 23 Nyakanga 2025, mu mudugudu wa Gisenyi, akagari ka Karengera, umurenge wa Kirimbi mu karere ka Nyamasheke, habayeho icyaha cy’ubugome gikabije cyashenguye umutima wa benshi. Abantu babiri barakomeretse bikomeye nyuma yo gutwikishwa umunyururu, babahora ko bakekwaho kwiba amafaranga y’umukecuru w’imyaka 83 y’amavuko, Nyirabatoni Nélie.
Amakuru dukesha urubuga BWIZA avuga ko mbere yo gutwikishwa uwo munyunyururu, abo baturage babiri babanje gukubitwa, nyuma bagashyirwaho ushyushye. Uwo mwanzuro wo kwihanira wafashwe mu gihe nta rwego rw’ubutabera rwari ruracyiriye cyangwa ngo rumenye icyo kirego. Gusa, nyuma gato mu kanya kakurikiye ubwo bugome, nyir’ukwiba amafaranga koko yaje kwisubiraho, arigaragaza ku bushake bwe kandi ntiyari ari muri abo bakekwaga.
Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwataye muri yombi abantu bane bakekwaho kugira uruhare muri ubwo bugizi bwa nabi, kandi bakomeje kubazwa kugira ngo hamenyekane n’abandi bose bashobora kuba barafatanyije. Aba bose bagejejwe kuri sitasiyo ya RIB ya Kirimbi.
Ibi bikorwa byabaye muri Nyamasheke byuzuye mu byaha biteganywa kandi bigahanwa n’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rishyiraho Itegeko riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange.
Ingingo ya 121: Ubwinjiracyaha bwo kwica cyangwa gukomeretsa ku bushake.
Umuntu wese ushaka kwica cyangwa gukomeretsa bikomeye undi muntu abigambiriye, iyo bitaragera ku rupfu ariko bigateza ibikomere bikomeye, ahanishwa:
– Igifungo kiri hagati y’imyaka itanu (5) kugeza ku myaka irindwi (7);
– N’ihazabu iri hagati y’amafaranga y’u Rwanda ibihumbi 500 (500,000 Frw) kugeza kuri miliyoni imwe (1,000,000 Frw).
Ingingo ya 122: Ibyaha bikozwe mu rwego rwo kwihanira (justice populaire)
Umuntu wese uhanisha undi igihano cye ku giti cye, binyuze mu kumukubita, kumukomeretsa cyangwa kumucira urubanza adafite ububasha butangwa n’amategeko, ahanishwa:
– Igifungo kiri hagati y’imyaka itanu (5) kugeza ku myaka cumi n’itanu (15);
– N’ihazabu iri hagati y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshatu (3,000,000 Frw) kugeza kuri miliyoni esheshatu (6,000,000 Frw).
Itegeko kandi rishimangira ko ibihano byarushaho gukomera mu gihe ibyo bikorwa byo kwihanira byaba byateje ubumuga bukomeye, urupfu cyangwa se bikaba byakozwe n’abantu benshi bafatanyije. Icyo gihe igihano cy’igifungo gishobora kugera ku myaka 20 na burundu ndetse n’ihazabu ikiyongeraho.
Isomo rikomeye ku baturage
Ibi byabereye i Nyamasheke bigaragaza akamaro k’itegeko n’ububi bwo kwihanira. Mu gihe igihugu gifite inzego z’ubutabera n’iz’umutekano zikorera hose, kwihanira bituma ibibazo byoroheje biba imvano y’amarira, imvune no gutakaza ubuzima. Abaturage basabwa kwirinda kwihanira, ahubwo bagatanga amakuru ku gihe kugira ngo abakekwaho ibyaha bagezwe imbere y’ubutabera bukore mu mucyo.
Kugeza ubu, RIB iravuga ko iperereza rigikomeje, kandi ko izakomeza kugaragaza amakuru mashya azava muri iryo perereza. Abakomerekeye muri ubwo bugizi bwa nabi bo bari gukurikiranwa n’abaganga mu bitaro byo muri ako karere.