Mozambike n’akarere kose k’Afurika y’Amajyepfo byongeye kwibuka inkuru yigeze gukora ku mitima ya benshi, nyuma y’urupfu rw’uwamenyekanye nk’“umwana w’igitangaza” — umwana wavukiye mu bihe bidasanzwe, mu gihe igihugu cyari cyibasiwe n’umwuzure ukomeye, maze akavukira mu giti hejuru y’amazi yari yararenze imigezi n’imidugudu.
Mu myaka 25 ishize, ubwo imvura idasanzwe n’inkubi z’amazi byari byuzuye imigezi, abaturage benshi barahunze, abandi babura aho bikinga. Muri urwo rujijo n’akaga, ni bwo hamenyekanye inkuru y’umubyeyi wari warahungiye mu giti, agashakamo ubuzima bwe n’ubw’umwana yari atwite. Ni ho uwo mwana yavukiye, mu giti, hagati y’amazi yari yarenze byose — inkuru yahise ikwirakwira nk’ikirango cy’icyizere n’ubuzima bukomeza gutsinda n’iyo ibintu bimeze nabi.
Abatabazi n’abaturage baje kumenya ayo makuru bayafashe nk’igitangaza. Uwo mwana yararokotse, ajyanwa n’umubyeyi we ahantu hatekanye, atangira ubuzima bushya bwari bushingiye ku nkuru idasanzwe yamukurikiye kuva akivuka. Mu itangazamakuru no mu biganiro by’abantu, yagiye avugwa nk’“umwana wavukiye hejuru y’amazi,” ikimenyetso cy’uko n’igihe isi isa n’iyahindutse amazi, ubuzima bushobora kubyara ubundi buzima.
Uko imyaka yagiye ishira, uwo mwana yarakuze, ariga, agira inzozi n’intego nk’abandi bose. Abamuzi bavuga ko yakuranye umutima wo gukunda abantu n’icyifuzo cyo gufasha abandi, by’umwihariko abahuye n’ibiza n’ingorane zituruka ku mihindagurikire y’ikirere. Inkuru y’amavuko ye ntiyari inkuru yo kumuhindura icyamamare gusa, ahubwo yari isomo ryo kwihangana, gukomera no kwizera ejo hazaza.
Kuri ubu, urupfu rwe ku myaka 25 rwongeye kuzura amarangamutima n’agahinda. Abaturage, inshuti n’abamukurikiranye kuva akiri uruhinja bagaragaje ko atabarutse atari umuntu usanzwe, ahubwo ari ikimenyetso cy’ibihe byahindutse isomo ku gihugu cyose. Mu butumwa bw’akababaro, benshi bagarutse ku buryo ubuzima bwe bwibukije abantu ko ibiza bishobora gusenya byinshi, ariko ntibishobora kwica icyizere cyose.
Abasesenguzi n’abaharanira imibereho myiza y’abahuye n’ibiza bavuga ko iyi nkuru ikwiye gukomeza kwibutsa amahanga n’abayobozi akamaro ko kwitegura no gufasha abugarijwe n’imyuzure n’ibindi biza. “Umwana w’igitangaza” yabaye isura y’abavuka, bagakura kandi bagaharanira kubaho mu bihe bikomeye, ariko nanone yabaye n’ijwi risaba ko ubuzima bw’abantu burindwa kurushaho.
Uyu munsi, Mozambike iramusezeraho mu cyubahiro, yibuka aho yatangiriye n’icyo yasize asigiye isi: isomo ryo kwemera ko n’iyo amazi yazamutse agapfukirana isi, hari aho ubuzima bushobora gufata umwanzuro wo gutangira bundi bushya. Inkuru ye izakomeza kubaho, nk’urwibutso rw’igitangaza cyabayeho n’icyizere cyakomeje kubaho kugeza ku mpera ze.
INGANZO HUB