Jonasi Gomora: Umugabo wubatse ubwami bw’amafaranga, akabusenya kubera irari, amabanga n’ububasha

Hari abantu bareba filime bakibuka umukinnyi wayigaragayemo. Hari n’abareba filime bakibuka inkuru. Ariko hari n’igihe umuntu umwe uba muri filime aba nk’indorerwamo ireberwamo sosiyete yose. Jonasi Gomora ni umwe muri abo bantu.

Mu minsi mike ishize, izina Jonasi Gomora ryatangiye kumvikana cyane ku bakurikira filime n’uruhererekane rwa Netflix The Polygamist. Uyu mugabo ni we uri hagati y’ibintu hafi ya byose bikomeye bibera muri iyi nkuru. Ni umugabo w’umukire, umuyobozi w’ikigo gikomeye, umubyeyi w’umuryango, umugabo ufite izina n’icyubahiro, ariko kandi akaba umuntu ufite ubuzima bw’ibanga bwuzuyemo abagore, amabanga, abana, ibinyoma n’imibanire yagiye yubakwa ku kwihisha.

Icy’ingenzi kuri Jonasi Gomora ni uko atari umuntu ushobora gusobanurwa mu ijambo rimwe. Ntabwo ari “umugabo w’umugome” gusa, kandi ntabwo ari “umugabo w’umukire ukunda abagore” gusa. Uko inkuru igenda itera imbere, ni ko usanga imbere y’uwo mugabo harimo umuntu wubatse ubuzima bwe ku kintu kimwe gikomeye: ubushobozi bwo kugira abandi bantu mu biganza bye. Amafaranga, ubwenge, ububasha, igitsina, amabanga n’ubushobozi bwo kumvisha buri mugore ko ari we wenyine ufite umwanya wihariye mu buzima bwe, byose ni intwaro Jonasi akoresha.

The Polygamist ni uruhererekane rw’ibice 22 rwakorewe muri Afurika y’Epfo, rushingiye ku gitabo cy’umwanditsi Sue Nyathi. Inkuru yibanda ku mugabo wiyubakiye ubucuruzi n’ubukire, ariko ubuzima bwe bwite bukagenda busenyuka uko abagore batandukanye bari mu buzima bwe batangira guhura n’ukuri ku wundi. Netflix yasobanuye Jonasi nk’umuyobozi w’ikigo wiyubakiye ubwe, ariko ubwami bwe bugatangira gusenyuka kubera ubuzima bw’urukundo n’imibanire yubatse mu buryo bugoye.

Inkuru itangirira ahantu hadasanzwe. Jonasi agaragara nk’umuntu wapfuye, abantu bakaba bari mu muhango wo kumushyingura. Urebye uwo muhango, ushobora kwibaza impamvu umugabo umwe ashobora kugira abagore n’abantu benshi bafite umubano ukomeye na we, buri wese afite amarangamutima ye, ibikomere bye n’amabanga ye. Ariko uko inkuru isubira inyuma, ni bwo utangira kumenya ko urupfu rwa Jonasi atari rwo rwonyine rwari rwarabayeho. Mu by’ukuri, mbere y’uko umubiri we ugera mu isanduku, ubuzima bwe bwari bwaratangiye gupfa buhoro buhoro.

Jonasi ni umugabo wari ufite umugore uzwi ku mugaragaro, Joyce Gomora. Joyce ni umugore wubatse izina rye ku mbuga nkoranyambaga, afite isura y’umuryango utunganye kandi ubuzima bwe bukaba bugaragara nk’ubw’umuryango w’abakire bafite byose. Umuntu urebeye inyuma yabonaga urugo rwubakitse, umugabo w’umukire, abana, ubucuruzi n’icyubahiro.

Ariko ikibazo cya Jonasi ni uko ibyo abantu babonaga atari ubuzima bwe bwose. Yari afite ubundi buzima bw’ibanga. Mu bantu bagira uruhare rukomeye mu nkuru ye harimo Matipa, umugore waje kuba ingenzi cyane mu gusenya umutekano w’ubuzima Jonasi yari amaze imyaka myinshi yubaka. Hari kandi Essie, umugore w’ibanga wari ufite amateka maremare na Jonasi, ndetse na Lindani, undi mugore winjira mu rujijo rw’ubuzima bwe.

Icyo Jonasi yakoze ntabwo ari ukugira abagore benshi gusa. Iyo umuntu ari mu muryango cyangwa mu muco wemera ubupoligami, kuba umugabo afite abagore benshi ubwabyo ntabwo bihita bisobanura ko ari umuhemu. Ariko ikibazo cya Jonasi ni uko yubatse umubano we ku guhisha, kubeshya no kugenzura amakuru. Ntabwo abagore bose bari mu buzima bwe bari bafite ubumenyi bumwe ku bandi. Ntabwo bose bari bafite uburenganzira bwo gufata icyemezo bashingiye ku kuri kumwe.

Ni yo mpamvu Jonasi adakwiye kwitiranywa n’umugabo uri mu mubano wa poligami wubakiye ku bwumvikane. Uyu ni umugabo wakoresheje imvugo y’urukundo, amafaranga n’ububasha kugira ngo buri mugore akomeze kuba mu mwanya wifuza ko amubamo. Aho kubaka umubano usobanutse, Jonasi yubakaga sisitemu y’amabanga. Umwe amenya iki, undi akamenya kiriya, undi akagira amakuru make, hanyuma Jonasi akagira ubushobozi bwo kugenzura buri wese.

Kandi aha ni ho umuntu atangira kumva impamvu bamwe mu bareba iyi filime bamwanga cyane. Jonasi ntabwo ari umuhemu usanzwe. Ni umuntu uzi neza ibyo akora. Ntabwo ari nk’umuntu ufata icyemezo mu kanya gato, nyuma akicuza. Akenshi, Jonasi aba azi ko ibyo akora bishobora kubabaza abandi, ariko akabikora kuko yizera ko afite ubushobozi bwo gukomeza kugenzura ingaruka zabyo.

Ubukire bwe bumufasha muri ibyo. Jonasi ni umuyobozi w’ikigo, umucuruzi watsinze kandi umuntu wiyubakiye ubwe. Ubuzima bwe bwose bugaragara nk’ubw’umuntu wageze ku cyo abandi benshi bifuza. Ariko uko filime igenda itera imbere, ni ko ubona ko ubukire bwe bwamuhaye ikindi kintu kirenze kugura imodoka, amazu cyangwa ubuzima bwiza. Bwamuhaye ubushobozi bwo gutuma abandi bantu bamwihanganira.

Amafaranga ashobora gutuma umuntu ahabwa amahirwe menshi yo gusobanura ibyo yakoze. Umugabo usanzwe ashobora guhemukira umuntu umwe, ariko umugabo ufite amafaranga ashobora guhemukira abantu benshi, akabaha impano, akabakemurira ibibazo, akabafasha mu bihe bikomeye, maze ibyo byose bigatangira kuvanga urukundo n’ubushobozi bwo gutunga.

Jonasi ni umuntu uzi gukoresha ibyo abandi bakeneye. Hari abakeneye amafaranga. Hari abakeneye urukundo. Hari abakeneye kumva ko batoranyijwe. Hari abakeneye umutekano. Hari abakeneye ububasha. Jonasi ashobora guha buri wese igice cy’icyo akeneye, ariko ntamuhe ukuri kose.

Ibi ni byo bituma imico ye iba igoye. Kuko Jonasi ntabwo ari umuntu udashobora gukunda. Hari ibihe bigaragaza ko ashobora kugira amarangamutima nyayo. Hari abantu ashobora kwitaho. Hari abana be afite umubano wihariye na bo. Hari abagore yagiye agirira impuhwe cyangwa akagaragaza ko abakeneye. Ariko ikibazo gikomeye ni uko kuri Jonasi, amarangamutima ye atajya ahagarika irari rye.

Umuntu ashobora gukunda umuntu akamubabaza. Umuntu ashobora kwita ku bana be ariko akabashyira mu buzima bwuzuye amakimbirane. Umuntu ashobora gutunga umuryango we ariko akawusenyera ku musingi. Jonasi ni uwo muntu.

Uko imyaka ishira, ni ko ubona ko umubano we na Joyce ugenda ugira ibibazo byinshi. Joyce yari umugore wari warubatse ubuzima bwe na Jonasi imyaka myinshi. Yari azi ko hari byinshi yatanze muri uwo muryango, kandi ubuzima bwabo bwari bwarahindutse ubw’umuryango uzwi. Ibyo bituma ikibazo cya Joyce kidahinduka gusa ikibazo cyo “gufata umugabo wawe ari kumwe n’undi mugore.” Ni ikibazo cyo kumenya ko imyaka myinshi wubatse ubuzima bwawe n’umuntu umwe, ariko ugasanga hari ubuzima bwose yari yarakubikiye.

Jonasi na Joyce ni urugero rw’uburyo umubano ushobora kugera aho urukundo, ubwoba, isura y’umuryango n’inyungu byivanga. Kuri bamwe, ikibazo si uko Joyce atashoboraga kugenda. Ikibazo ni uko imyaka myinshi y’ubuzima bwabo, izina ryabo, abana babo n’ibyo bubatse byose byari bifitanye isano na Jonasi.

Aha ni ho Jonasi aba atangiye kugaragara nk’umuntu utari kubaka umuryango gusa, ahubwo wubatse abantu bamuzengurutse. Iyo umuntu afite amafaranga menshi, umuryango, ubucuruzi n’izina, kuba umuntu umwanga cyangwa kumuvaho bishobora kuba bigoye kurusha uko abantu babitekereza.

Ariko Jonasi ntabwo ari umuntu ubabaza Joyce gusa. Ibyo akora bigira ingaruka ku bana be. Kandi iyi ni imwe mu ngingo zikomeye z’iyi nkuru. Abantu bakuru bashobora kubeshyana, bakagirana amabanga, bakarwana, bakababarirana cyangwa bagatandukana. Ariko abana akenshi baba hagati y’ingaruka z’ibyemezo batigeze bafata.

Umwana ashobora gukunda se, ariko akanga ibyo se akora. Ashobora kumwubaha nk’umubyeyi, ariko akumva ko ibikorwa bye bitubahiriza umuryango. Jonasi rero ntabwo asenya gusa umubano hagati y’abagore be. Atangira no gusenya isura yari afite imbere y’abana be.

Kandi uko Jonasi akomeza gukoresha ibinyoma kugira ngo arinde ubuzima bwe bw’ibanga, ni ko ibinyoma bigenda biba byinshi kurusha ubushobozi bwo kubigenzura. Ayi ni yo mateka ya benshi bubakira ubuzima ku mabanga: igihe kimwe, ikibazo ntabwo kiba ukumenya ukuri, ahubwo kiba ukumenya igihe ukuri kuzaturikira.

Jonasi afite ikintu gituma aba umuntu ukomeye cyane kuri televiziyo: ni charisma. Ni umuntu ushobora kwinjira ahantu, akavuga, akareba umuntu mu maso, akamwumvisha ko afite impamvu. Nubwo ibyo avuga bishobora kuba ari ibinyoma, ntabwo abivuga nk’umuntu wacitse intege. Abivuga nk’umuntu wizera ko afite ububasha bwo kugena uko abandi bumva ibintu.

Iyi ni yo mpamvu abantu bamwe bashobora kumukunda nubwo ibyo akora ari bibi. Abareba bashobora kubona umugabo ufite confidence, ushoboye kuvuga, ufite amafaranga, ufite ubuhanga bwo kwiyubaka kandi udahora yicisha bugufi. Ariko iyo ibyo byose bitandukanye n’ubunyangamugayo, charisma ishobora guhinduka intwaro.

Jonasi ni umuntu ushobora gutuma umuhemu agaragara nk’umuntu ufite impamvu. Ariko aha ni ho umuntu ushyira mu gaciro agomba kwitonda. Gusobanura impamvu umuntu yakoze ikintu ntabwo ari ukumugira umwere.

Jonasi ashobora kuba yarakomerekejwe n’ubuzima bwe bwo hambere. Ashobora kuba afite ibikomere bitagaragara. Ashobora kuba yarakuze afite inyota yo gutsinda no kugira ububasha. Ashobora kuba yarabaye umuntu wumva ko agomba guhora afite byinshi kugira ngo yumve ko ahagije. Ariko ibyo byose ntabwo bimuhanaguraho inshingano zo kubazwa ibyo yakoze.

Mu buryo bumwe, Jonasi ni umuntu watsinze hanze ariko ugatsindwa imbere. Yubatse ubwami bw’ubucuruzi, ariko ananirwa gutegeka irari rye. Yashoboye kugenzura amafaranga n’abakozi, ariko ananirwa kugenzura ibinyoma bye. Yashoboye kubaka izina, ariko ananirwa kurinda umuryango we.

Kandi iyi ni yo paradox ikomeye ya Jonasi Gomora: uko yabaga afite byinshi, ni ko ubuzima bwe bwagendaga bugira akajagari.

Hari n’ikintu cy’ingenzi abantu benshi bakunda kwibeshyaho. Jonasi ntabwo ari umuntu ushobora kwigana nk’icyitegererezo cy’umugabo watsinze. Uwo ni umwanzuro wagaragaza ko umuntu atarebye inkuru neza. Mu buzima busanzwe Jonasi yitwa, S’dumo Mtshali, na we ubwe yagiye asaba abagabo kutamufata nk’intangarugero. Abantu benshi ku mbuga nkoranyambaga batangiye kuvuga kuri Jonasi nk’umuntu ukomeye, ndetse bamwe bagatangira kumushimira uburyo abasha kugira abagore benshi. Ariko ubutumwa bw’umukinnyi ni uko Jonasi atari umuntu ugomba kwigirwaho.

Jonasi Gomora ni imico yanditswe kugira ngo umuntu yibaze ibibazo bikomeye: Ese umuntu ashobora kugira abagore benshi kandi akaba inyangamugayo? Ese poligami itandukanye ite n’ubusambanyi? Ese umuntu ashobora gukunda abantu benshi ariko akababeshya bose? Ese amafaranga ashobora gutuma umuntu akomeza kubaho mu makosa igihe kirekire? Kandi ese umuntu wubatse ubwami ashobora kumenya ko ari we ubwe uri kubusenya?

Iyi filime ntabwo ivuga gusa ku mugabo ufite abagore benshi. Ivuga ku bubasha. Ivuga ku kuba umugabo ufite amafaranga ashobora kugira ubuzima butandukanye n’ubw’umuntu udafite ubushobozi. Ivuga ku bagore bashobora gusanga barahatanira umuntu umwe batabizi. Ivuga ku bana bashobora kuvukira mu muryango w’amabanga. Kandi ivuga ku buryo umuryango ushobora kuba ufite isura nziza imbere y’abantu, ariko imbere mu nzu ukaba warasenyutse.

Ariko ikibazo gikomeye cy’abakurikira Jonasi ni iki: Ese Jonasi Gomora yaba ameze nka S’dumo Mtshali ari we we nyakuri mu buzima busanzwe?

Igisubizo gishingiye ku makuru azwi ni oya, kandi ni ngombwa cyane gutandukanya umukinnyi n’umuntu akinamo. S’dumo Mtshali ni umukinnyi wa filime wo muri Afurika y’Epfo, amazina ye yuzuye akaba ari Sdumo Tsepo Mtshali. Yavutse ku wa 3 Werurwe 1983, kandi yamenyekanye cyane nyuma yo gutsinda irushanwa rya SABC1 ryitwa Class Act mu mwaka wa 2010. Nyuma yaho yagiye agira uruhare mu bikorwa bitandukanye bya televiziyo na filime, harimo Intersexions, Rhythm City, Tempy Pushas, Isibaya n’izindi.

Kuba yarashoboye gukina Jonasi mu buryo butuma abantu bamwe batangira kumwanga ubwabyo ni ikimenyetso cy’uko yakinnye neza. Umukinnyi mubi ashobora gukina ubugome ariko ukabona umukinnyi gusa. Umukinnyi mwiza ashobora gukina ubugome ku buryo utangira kwibaza niba koko uwo muntu yaba ari mubi.

S’dumo Mtshali yavuze ko gukina Jonasi byamusabye guhora yibaza aho uwo muntu ari mu mitekerereze no mu mutima we. Yavuze ko yagombaga guhora amenya aho Jonasi ageze mu mitekerereze no mu buryo bw’umwuka, kuko imico ye ihora ihindagurika. Ibi byerekana ko Jonasi atari umuntu wakinnye mu buryo bworoheje bwo kuvuga ngo “uyu ni mubi, uyu ni mwiza.”

Mu buzima busanzwe, S’dumo Mtshali azwi cyane nk’umuntu ukunda kurinda ubuzima bwe bwite. Mu kiganiro na Drum, yagaragaje ko atari umuntu ukunda gushyira ubuzima bwe bwite ku karubanda. Ibi bitandukanye cyane na Jonasi, ubuzima bwe bukaba bwarubakiye ku kuba hagati y’abantu benshi, amabanga menshi n’imibanire myinshi.

Ni yo mpamvu umuntu agomba kwitondera ibyo abona kuri ecran. Umukinnyi ashobora gukina ubuhemu atari umuhemu. Ashobora gukina ari umugabo w’abagore benshi atari uko abayeho. Ashobora gukina ari umwicanyi atarigeze yica umuntu. Kandi ashobora gukina ari umugabo w’umukire ufite ubwami bw’ubucuruzi atari umuherwe muri ubwo buryo mu buzima busanzwe.

Kugeza ubu, nta bimenyetso byizewe bigaragaza ko S’dumo Mtshali ari Jonasi Gomora mu buzima bwe bwite. Ahubwo ibimenyetso bihari bigaragaza umukinnyi wabayeho imyaka irenga icumi yubaka umwuga we, umuntu wamenyekanye kubera impano ye yo gukina kandi akaba yaragiye arinda ubuzima bwe bwite. Gushyira ku mukinnyi ibikorwa by’umuntu akinamo byaba ari ukwibeshya ku buryo filime ikorwa.

Jonasi Gomora rero ni umuntu ushobora gukundwa nk’umukinnyi w’inkuru mwiza ariko akangwa nk’umuntu w’imico mibi. Umuntu ashobora kuvuga ati: “Ndamwanga kubera ibyo yakoze,” ariko akongeraho ati: “Nishimira uburyo yakinnye.” Ibyo bintu byombi birashoboka icyarimwe.

Mu by’ukuri, icyo Jonasi asize ku barebye The Polygamist si ikibazo cy’uko yari afite abagore benshi gusa. Asize ikibazo gikomeye kurushaho: umuntu ashobora kugera ku rwego rwo hejuru mu buzima, akagira amafaranga, icyubahiro n’ububasha, ariko akabura ubushobozi bwo kwiyobora.

Jonasi Gomora yubatse ubwami bwe nk’umuntu ushaka kugira byose. Ariko mu gushaka kugira byose, yaje gutakaza ikintu umuntu udafite amafaranga menshi ashobora kwibeshya ko kidafite agaciro: ukuri.

Kandi amaherezo, umunsi amabanga yose atangiye gusohoka, Jonasi ntiyaba agifite ikibazo cyo kumenya uwo azahitamo. Ikibazo kiba ari uko nta muntu uba akimwemera.

Ni ho Jonasi Gomora ahinduka ikirenze imico yo muri filime. Ahinduka isomo. Isomo ry’umuntu ushobora gutsinda mu bucuruzi, ariko agatsindwa mu buzima. Isomo ry’umugabo ushobora kugira abagore benshi, ariko akabura umubano umwe wubakiye ku kuri. Isomo ry’umuntu ushobora gutera abantu benshi kumukunda, ariko akagera aho ibyo yakoraga bituma abo bantu bose bamwanga.

Kandi wenda icyo ni cyo gituma Jonasi Gomora akomeza kuguma mu bitekerezo by’abarebye The Polygamist. Kuko umuntu ashobora kureba Jonasi akavuga ati: “Uyu ni umugabo mubi.” Ariko nyuma akibaza mu mutima ati: “Ese ni iki gituma abantu benshi bamukurikira? Ni iki gituma abagore bamwizera? Ni iki gituma abana be bakomeza kumukunda? Kandi ni ryari umuntu utangira gutakaza uwo yari we?”

Ibyo bibazo ni byo bituma Jonasi ataba gusa umugabo w’abagore benshi. Ni umuntu wubatse ubuzima bwe ku makimbirane hagati y’icyo abantu babona n’icyo atari bo babona.

Kandi iyo umwenda w’amabanga utangiye gukurwaho, icyo usanga munsi yawo si umugabo ukomeye nk’uko abantu bamubonaga. Usanga ari umuntu wari amaze igihe kinini ahunga ubuzima bwe bwite, akoresha amafaranga, urukundo n’ububasha kugira ngo atareba mu maso ukuri kumwe kwari gutegereje kumusanga.

Jonasi Gomora ni umugabo ushobora gukundwa n’abareba kubera charisma ye, ariko akangwa kubera ibyo akora. Ni umugabo ushobora kugutera ishyari kubera ubukire bwe, ariko akagutera impuhwe kubera ubusa bwo mu mutima we. Ni umugabo ushobora kwanga, ariko ntushobore guhagarika kumureba.

Kandi ahari, ni bwo bwiza bukomeye bw’iyi nkuru: ntabwo igusaba guhitamo gusa niba Jonasi ari mwiza cyangwa mubi. Igusaba kumureba akantu ku kandi, ukabona ko umuntu ashobora kuba ibintu byinshi icyarimwe.

Jonasi Gomora ni umugabo wubatse ubwami. Ni umugabo wubatse amabanga. Ni umugabo wubatse urukundo. Ni umugabo wubatse ibinyoma. Ariko amaherezo, ikibazo cyabaye kimwe: ni ikihe muri ibyo byose cyari gifite imbaraga kurusha ibindi?

Igisubizo ni cyo The Polygamist ituma abareba bashakisha mu bice byose 22: ubwami bw’amafaranga bushobora kugwa, umubano ushobora gusenyuka, amabanga ashobora kumenyekana, ariko umuntu ashobora kumara igihe kingana iki ahunga ukuri kwe bwite?

Jonasi Gomora yagerageje kubikora igihe kirekire. Ariko nta muntu ushobora guhunga ukuri iteka ryose.

Dukurikire no kuri WhatsApp ujye ubona inkuru nk’izi nyinshi https://whatsapp.com/channel/0029Vad5UfC89inh67apBK2j