Ese kuba “provider” ni inshingano z’umusore gusa? Impinduka z’ubukungu ziri guhindura amategeko y’urukundo
Mu myaka yashize, ntabwo byasabaga impaka nyinshi kumenya uruhare rw’umugabo n’urw’umugore mu rukundo cyangwa mu rugo. Mu miryango myinshi yo muri Afurika, umusore yabaga ategerejweho gushaka umutungo, kwita ku muryango no gutunga urugo, mu gihe umukobwa we yibandaga ku kurwubaka no kururerera. Icyo gitekerezo cyabaye ihame ku buryo n’uyu munsi kigifite imizi ikomeye mu mitekerereze ya benshi.
Ariko isi yarahindutse.
Abakobwa biga amashuri amwe n’abahungu, babona impamyabumenyi zimwe, bahatanira imyanya y’akazi imwe, batangiza ibigo by’ubucuruzi kandi bamwe binjiza amafaranga arenze ay’abagabo. Ibi byatumye havuka ikibazo kitari gisanzwe kibazwa mu bihe byashize: Ese kuba “provider” biracyari inshingano z’umusore wenyine, cyangwa urukundo rwo muri iki gihe rusaba ubufatanye?
Iki si ikibazo gifite igisubizo kimwe. Ni impaka zishingiye ku muco, ubukungu, uburere n’ibyo buri muntu yemera.
Hari abakobwa bavuga ko batifuza umusore utanga amafaranga gusa, ahubwo bashaka umuntu ushobora kubaha umutekano w’ubuzima. Iyo bavuga “provider”, si ngombwa ko baba bavuga miliyoni cyangwa imodoka zihenze. Akenshi baba bavuga umuntu ushoboye kwikorera, ufite icyerekezo kandi ushobora guhangana n’inshingano z’urugo.
Ku rundi ruhande, hari abasore bumva icyo gitekerezo cyaracyuye igihe. Bavuga ko niba umugore na we akora kandi yinjiza amafaranga, nta mpamvu umusore yakomeza kwikorera umutwaro wose w’ubukungu. Bemeza ko urugo rwo muri iki gihe rukwiye kubakirwa ku bufatanye aho kubakirwa ku nshingano z’umuntu umwe.
Ariko se kuki izi mpaka zikomeje kwiyongera?
Igisubizo cya mbere kiri mu bukungu.
Ubuzima buragenda buhenda. Igiciro cy’ubukode, ibiribwa, ubwikorezi, ubuvuzi n’uburezi bikomeza kuzamuka. Mu bihugu byinshi, umushahara w’umuntu umwe ntukibasha gutunga umuryango nk’uko byari bimeze mbere. Ndetse n’abafite akazi gahoraho usanga bemeza ko amafaranga yinjira adahagije.
Muri iyo mimerere, gutegereza ko umuntu umwe yikorera umutwaro wose bishobora kuba bitoroshye. Si uko adashaka kuwikorera, ahubwo ni uko ubushobozi bw’ubukungu bwahindutse.
Nyamara nubwo ubukungu bwahindutse, imitekerereze ya benshi ntiyahindutse ku rugero rumwe.
Hari abakobwa bagikurana inyigisho zivuga ko umusore nyawe ari uwita ku mukunzi we no ku rugo rwose. Hari n’abasore bakura bumva ko agaciro kabo gapimirwa ku bushobozi bwo gutanga amafaranga. Iyo batabishoboye, bumva bananiwe nk’abagabo.
Iyi mitekerereze ishobora gushyira igitutu gikomeye ku basore bakiri bato. Hari abarangiza amashuri nta kazi bafite, ariko bakaba basanzwe bari mu rukundo. Mu gihe batarabona ubushobozi, batangira kumva bafite umwenda wo guhora batanga amafaranga, impano cyangwa amatike yo gusohokana. Iyo batabishoboye, bamwe bumva batangiye gutsindwa n’urukundo mbere y’uko ubuzima bwabo butangira neza.
Ikibazo kiba gikomeye iyo abakundana bataganiriye ku byo biteze.
Hari umusore ushobora kuba ari kwizigamira ngo azatangize umushinga uzamuteza imbere mu myaka iri imbere. Mu mutima we aba yumva ari kubaka ejo hazaza habo. Ariko umukobwa we ashobora kuba ategereje ibimenyetso by’urukundo muri icyo gihe. Iyo nta mpano, nta gusohokana, nta bundi buryo bwo kwitabwaho abona, ashobora gutangira kwibaza niba agikundwa.
Aha si uko umwe aba ari mubi undi ari mwiza.
Ni uko buri wese aba afite uburyo butandukanye bwo gusobanukirwa inshingano z’urukundo.
Hari n’ikindi kibazo gikomeje kwiyongera kubera imbuga nkoranyambaga.
Buri munsi urubyiruko rubona amashusho y’abasore bagurira imodoka abakunzi babo, bagatanga impano zihenze, bagategura ibirori by’akataraboneka cyangwa bakohereza amafaranga menshi. Nubwo ayo mashusho atagaragaza ukuri kose kuri abo bantu, ashobora gutuma abantu benshi batangira gupima abakunzi babo bakurikije ibyo babonye ku rubuga rwa internet.
Icyo gihe umusore usanzwe ufite ubushobozi buciriritse ashobora kumva atagihagije. Umukobwa na we ashobora gutangira kwibaza impamvu abandi babona ibyo we adahabwa.
Ariko ikibazo gikomeye ni iki: Ese gutanga amafaranga ni cyo kimenyetso nyakuri cy’urukundo?
Niba igisubizo ari yego, bivuze ko umuntu utakaje akazi cyangwa wahuye n’ibibazo by’ubukungu aba atakibasha gukunda?
Niba igisubizo ari oya, kuki abantu benshi batangira gushidikanya ku rukundo iyo ubushobozi bw’amafaranga bugabanutse?
Ukuri ni uko amafaranga afite uruhare mu mubano, ariko ntashobora kuwusimbura.
Umuntu ashobora gutanga impano zihenze ariko ntabone umwanya wo kuganira n’uwo bakundana, ntamwubahe cyangwa ntamubere indahemuka. Undi ashobora kutagira ubushobozi bwo gutanga impano zihenze, ariko akamuba hafi, akamushyigikira kandi bakubakana icyizere.
Icyo bivuze ni uko “provider” adakwiye gusobanurwa nk’utanga amafaranga gusa.
Provider ashobora kuba umuntu utanga umutekano, icyizere, ubufasha mu byemezo, ubufatanye mu bibazo n’uruhare mu kubaka ubuzima. Amafaranga ni kimwe muri ibyo, ariko si byo byonyine.
Nubwo bimeze bityo, byaba ari ukwibeshya kuvuga ko amafaranga nta gaciro afite.
Urukundo rutegura kubyara urugo rukeneye ubushobozi runaka. Inzu, ibiryo, ubuzima n’uburezi bw’abana bisaba amafaranga. Ni yo mpamvu urubyiruko rudakwiye guhunga ibiganiro ku bukungu, ahubwo rukwiye kubigira kare.
Ikibazo si ukumenya uzatanga amafaranga menshi.
Ikibazo ni ukumenya uko abakundana bazafatanya kuyashaka, kuyakoresha no kuyabungabunga.
Mu mibanire myinshi ikomera, usanga nta guhatanira kuba “provider” kurimo. Ahubwo usanga hari ubufatanye. Iyo umwe afite ikibazo cy’akazi, undi akamuba hafi. Iyo umwe abonye amahirwe, bombi bakayabyaza umusaruro. Nta wumva ko agaciro ke gapimirwa ku mubare w’amafaranga atanga buri kwezi.
Ibyo ntibisobanura ko umusore atagomba kugira inshingano cyangwa ko umukobwa agomba kwikorera byose. Bisobanura ko urukundo rwo muri iki gihe rusaba kuganira ku byari bisanzwe bifatwa nk’ibidakwiriye kuganirwaho. Amafaranga, intego z’ubuzima, uburyo bwo kuzigama n’uburyo bwo kugabana inshingano ni ibiganiro bikwiye kuba hagati y’abakundana mbere y’uko ibibazo bivuka.
Birashoboka ko ikibazo kitari uko abagore b’iki gihe bashaka “abaprovider” cyangwa ko abagabo banze inshingano. Ahubwo ikibazo ni uko isi yahindutse vuba kurusha uko imyumvire yahindutse. Ubukungu busaba ubufatanye, mu gihe imico imwe n’imwe igikomeza gusaba ko umutwaro uremerera umuntu umwe.
Ahazaza h’urukundo hashobora kutazashingira ku kibazo cyo kumenya niba “provider” ari umusore cyangwa umukobwa. Ahubwo hashobora kuzashingira ku bushobozi bw’abakundana bwo kubaka umubano ushingiye ku gukorera hamwe, kubwizanya ukuri no gusangira inshingano.
Kubaza niba kuba “provider” ari inshingano z’umusore gusa bishobora kutagira igisubizo gihamye gihuje abantu bose. Ariko hari ikintu kimwe kidashidikanywaho: urukundo rutarimo ibiganiro bisobanutse ku mafaranga, ku nshingano no ku ntego z’ejo hazaza, ruba rwubatse ku rufatiro rworoshye. Kandi iyo ubuzima butangiye gutanga ibizamini, si amafaranga gusa aba ageragezwa, ahubwo n’icyizere abakundana bari bafitanye kiba ari cyo kibanza gupimwa.
Birashoboka ko utazongera kubona inkuru nk’izi ndetse n’izindi zitandukanye, igihe cyose utaraba umuntu ukurikira INGANZO HUB. Dukurikire no kuri WhatsApp Channel ujye ubona inkuru nk’izi nyinshi https://whatsapp.com/channel/0029Vad5UfC89inh67apBK2j
Discover more from INGANZO HUB
Subscribe to get the latest posts sent to your email.