Padiri Anthony Odiong Yakatiwe Igifungo Cy’Ubuzima Bwose: Isomo Rikomeye ku Mikoreshereze y’Ububasha n’Icyizere
Urukiko rwo mu Mujyi wa Waco, muri Leta ya Texas muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, rwakatiye igifungo cya burundu umupadiri gatolika Anthony Odiong w’imyaka 57 y’amavuko, nyuma yo kumuhamya ibyaha bikomeye byo gusambanya no guhohotera abagore benshi bari baramugannye bashaka ubufasha n’ubujyanama mu by’umwuka. Iki cyemezo cy’urukiko cyakuruye impaka n’ibitekerezo byinshi haba muri Amerika no mu bindi bihugu, cyane cyane ku ruhare rw’abayobozi b’amadini n’inshingano bafite zo kurinda icyizere bahabwa n’abayoboke.
Anthony Odiong, ukomoka muri Nigeria, yari yarubashywe nk’umuyobozi w’idini ufasha abantu bafite ibibazo by’ubuzima, ibikomere byo mu mutima n’ibibazo byo mu muryango. Nk’uko byagaragajwe n’ubushinjacyaha, bamwe mu bagore bahohotewe bari baragiye kumureba bizeye ko yabafasha kubona amahoro yo mu mutima no gukemura ibibazo bari bafite. Ahubwo, ubushinjacyaha bwagaragaje ko yakoresheje nabi uwo mwanya yari afite kugira ngo yikoreshe inyungu ze bwite.
Abasesenguzi bavuga ko uru rubanza rutagarukira gusa ku byaha byakozwe n’umuntu umwe, ahubwo rugaragaza ikibazo gikomeye cy’uburyo ububasha bushobora gukoreshwa nabi iyo habuze uburyo bukomeye bwo kubugenzura. Mu nzego zose z’ubuyobozi, haba muri politiki, mu madini cyangwa mu mashyirahamwe, icyizere gihabwa abayobozi kiba gifite agaciro gakomeye. Iyo icyo cyizere gihindutse uburyo bwo gukandamiza cyangwa guhohotera abandi, ingaruka zacyo ziba ndende kandi zikomeretsa umuryango muri rusange.
Mu busesenguzi bwa politiki, uru rubanza rwerekana akamaro ko kubaka inzego zikomeye z’ubutabera zidakora ivangura. Mu bihugu byinshi bikomeye ku isi, cyane cyane muri Amerika, ubutabera bugenda bushimangirwa ku ihame ry’uko nta muntu uri hejuru y’amategeko. Kuba umupadiri cyangwa undi muyobozi azwi cyane ashobora gukurikiranwa, kuburanishwa no guhanwa igihe ahamijwe icyaha, bifatwa nk’ikimenyetso cy’uko amategeko ashobora kurinda abaturage igihe akurikizwa nta kubogama.
Abakurikiranira hafi ibijyanye n’uburenganzira bwa muntu bavuga ko abantu benshi bahohoterwa n’abafite ububasha bakunze kugira ubwoba bwo kuvuga ibyo banyuzemo. Hari abatinya kutizerwa, abandi bagatinya igitutu cy’umuryango cyangwa cy’ibigo bikomeye bikoreramo ababagiririye nabi. Ni yo mpamvu uru rubanza rwafashwe nk’urugero rushobora gutera abandi bahohotewe ubutwari bwo gutanga ibirego no gushaka ubutabera.
Ku ruhande rwa Kiliziya Gatolika n’andi madini, iki kibazo cyongeye gukangura impaka ku buryo abayobozi b’amadini bakwiye gukurikiranwa no kubazwa inshingano. Mu myaka ishize, amadini atandukanye ku isi yagiye ahura n’ibirego by’ihohoterwa ryakozwe n’abayobozi bamwe. Ibyo byatumye hashyirwaho uburyo bushya bwo kwakira ibirego, gukurikirana imyitwarire y’abayobozi no gukorana n’inzego z’ubutabera mu gihe habonetse amakuru y’ibyaha.
Abasesenguzi mu bya politiki n’imiyoborere bemeza ko ikibazo nk’iki kitagomba gufatwa nk’icy’idini runaka gusa. Ahubwo ni ikibazo cy’imikoreshereze y’ububasha muri rusange. Iyo umuntu ahabwa icyizere gikomeye n’umuryango ariko ntabazwe ibyo akora, bishobora gutuma bamwe bishora mu bikorwa bihonyora uburenganzira bw’abandi. Ni yo mpamvu demokarasi zigezweho zishyira imbere igenzura, gukorera mu mucyo no kubazwa inshingano.
Hari kandi ababona ko uru rubanza rwohereje ubutumwa bukomeye ku bayobozi bose bafite inshingano zo kuyobora abandi. Ubutumwa ni uko icyubahiro, umwanya cyangwa izina umuntu afite bidashobora kumurinda gukurikiranwa igihe akoze ibyaha. Ahubwo uko umuntu aba afite ububasha bwinshi ni ko aba agomba kurushaho kubazwa inshingano.
Muri rusange, igihano cyahawe Anthony Odiong ni ikimenyetso cy’uko ubutabera bushobora kugera no ku bantu bafite imyanya ikomeye igihe habonetse ibimenyetso bihagije. Ni isomo rikomeye ku bayobozi b’amadini, abanyapolitiki n’abayobozi b’inzego zitandukanye ko ubuyobozi bugomba gushingira ku bunyangamugayo, kubaha ikiremwamuntu no kurengera abanyantege nke. Iyo ibyo bidakozwe, ububasha bushobora guhinduka intwaro yo guhohotera abo bwagombaga kurinda. Uru rubanza rugaragaza kandi ko kubaka umuryango utekanye bisaba ubutabera bukora, abaturage bafite ubutwari bwo gutanga amakuru, n’inzego z’ubuyobozi zemera kubazwa inshingano igihe bibaye ngombwa. Ba uwa mbere ku makuru yacu.
https://whatsapp.com/channel/0029Vad5UfC89inh67apBK2j